Lokal Pazarda Klonlamak

Her ne kadar internette taklitçiliğin ve taklit iş yapmanın son kullanma tarihi geçmiş olsa da, konu lokalde iş yapmaya gelince taklitçiliğin veya klonlamanın hiçbir zararı olmaz. Çünkü başarılı bir ölçeklenme için en kestirme yollardan biri klonlamaktır. Yaratıcılığa hiç gerek kalmaz. Başka ülkelerdeki başarılı örnekleri hemen yakalayıp anında kendi ülke gerçeğine uyarlamak, taklit de olsa size “ilk farkeden ve harekete geçen” olmanın avantajını sunar. Burada unutmamak gereken; kültürel uyarlamanın kesinkes başarılı olacağıyla ilgili bir kaide olmamasıdır. Bu sebeple bir hayal kırıklığına uğramamak için hitap edeceğiniz kültüre uygun doğru projeleri seçmek gerekir.    

İnternette talep görecek orijinal bir iş üstünde olduğunuzdan emin olamıyor hatta kimsenin görmediği ihtiyaçları görmek ve cesaretle harekete geçmek konusunda tereddüt yaşıyor olabilirsiniz. Çünkü bir “melez koyun” yaratmak için gerekli yaratıcılığa sahip olmak bir yana, çeşitli sebeplerden dolayı (kriz, sermaye yokluğu vs) riske girmek istemiyor da olabilirsiniz. Zira dünya’da daha önce denenmiş ve tutmuş iş modellerine sermaye bulmak kolay olsa da, yeni paradigmalar getiren farklı projeleri yatırımcılara anlatmakta zorlanmak gayet doğaldır. Bu durumda geriye 2 alternatif kalıyor: Ya orijinali bir yerlerde başarılı olmuş olan klon bir site yaratırsınız ya da yaratılmış birini –kaynağınız varsa- satınalırsınız. Eğer klonu bizzat kendiniz yapmaya karar verdiyseniz önünüzde, gireceğiniz pazarın “ölçeklenmiş veya ölçeklenme yolunda ilerleyen başka bir rakip klonu” olmadığından emin olduktan sonra harekete geçmelisiniz.

Eğer Facebook’un başarılı olduğunu hızla görüp, daha Facebook uyanmadan Almanya’da ya da Rusya’da çabucak bir benzerini yaparsanız ve orijinali gibi benzer yöntemlerle giriş bariyerini yükseltip hızla ölçeklenirseniz sorun yok. Çünkü Facebook’taki başarıyı gören diğer yatırımcılar size koşa koşa gelip parayı bastırır. Alman Facebook klonu StudiVZ.net’in 100 milyon €’ya, Rus vkontakte.ru’nun da ciddi bir paraya kolayca el değiştirmesinin sırrı da burada zaten. Şu son durumda, kullanıcıların kolay kolay kopamayacağı yani yapışkanlığı çok yüksek bir kategori olan “Arkadaşını bul” kategorisinde bu pazarlar Facebook’a çoktan kapandı. Çünkü bu lokal rakipler artık bulundukları pazarlarda ilk ölçeklenen “başarılı klonlar”.

Peki bundan sonra Youtube Çin’de, Google Japonya’da, Ebay Çin’de, Amazon Türkiye’de (kendi girerse) kolayca ve arzuladığı çapta bir varlık gösterebilir mi? Lokal rakipler henüz ölçeklenmeden girselerdi, cevap hemen “evet” olabilirdi. Ama artık çok geç. Çünkü köşebaşları kapıldı. Şimdiden sonra ya çok sabretmek ve bu rakiplerin ciddi hata yapmalarını beklemek ya da onlara ortak olmak veya komple satın almak zorundalar. Aynı Ebay’in gittigidiyor.com’a ortak olması ya da Xing’in çember.net’i satın alması gibi.  

Örnekler çoğaltılabilir. Özetle “kategorisinde ilk ölçeklenmek” demek, aslında ilk etapta lokal pazarda yani yerel ülke/bölge piyasasında ölçeklenmeyi kapsar. Size “kloncu” veya “taklitçi” diyenler öncelikle varsın, orijinal işi yaratanların, sizin ülkenize gelmekteki geç kalma vizyonunu sorgulasınlar.